Najczęściej zadawane pytania dotyczące demagnetyzacji

Demagnetyzacja to jedna z metod nieodwracalnego niszczenia danych zapisanych na nośnikach magnetycznych. Technologia ta znajduje zastosowanie przede wszystkim podczas wycofywania dysków twardych HDD i taśm magnetycznych z eksploatacji, szczególnie w organizacjach, dla których bezpieczeństwo informacji ma kluczowe znaczenie. Na czym dokładnie polega demagnetyzacja? Czy pozwala trwale usunąć wszystkie dane? Czy działa na uszkodzone dyski? I dlaczego nie można stosować jej do nośników SSD?

Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące tej technologii.

 1. Co to jest demagnetyzacja?

Demagnetyzacja (ang. degaussing) to proces niszczenia danych polegający na poddaniu nośnika magnetycznego działaniu odpowiednio silnego pola magnetycznego. W efekcie dane zostają nieodwracalnie zniszczone, pod warunkiem że parametry procesu są odpowiednio dobrane do właściwości nośnika. Demagnetyzacja jest stosowana przede wszystkim do niszczenia danych z nośników magnetycznych: dysków twardych HDD, taśm magnetycznych, dyskietek itp.

2. Czy demagnetyzacja trwale niszczy dane?

Tak. Prawidłowo przeprowadzona demagnetyzacja pozwala nieodwracalnie zniszczyć dane zapisane na nośniku magnetycznym. W przeciwieństwie do zwykłego usunięcia plików czy formatowania dysku, proces oddziałuje bezpośrednio na magnetyczny zapis informacji. Jeżeli zastosowane pole magnetyczne jest wystarczająco silne  dla danego rodzaju nośnika, odtworzenie danych nie jest możliwe również przy wykorzystaniu zaawansowanych metod laboratoryjnych. Kluczowe znaczenie ma jednak właściwy dobór urządzenia oraz parametrów procesu.

3. Jakie nośniki można poddać demagnetyzacji?

Demagnetyzacja jest przeznaczona do nośników wykorzystujących zapis magnetyczny. Należą do nich przede wszystkim:

• Dyski twarde HDD, w tym dyski stosowane w komputerach, serwerach i macierzach dyskowych.
• Taśmy magnetyczne wykorzystywane do przechowywania kopii zapasowych i archiwizacji danych, np. kompatybilne nośniki LTO.
• Inne rodzaje nośników magnetycznych, o ile ich konstrukcja i właściwości pozwalają na zastosowanie tej technologii.

4. Czy demagnetyzacja działa na  pamięci flash, np. dyski SSD?

Nie. Demagnetyzacja nie jest skuteczną metodą niszczenia danych z dysków SSD, pendrive’ów, kart pamięci ani innych nośników wykorzystujących pamięć półprzewodnikową. Dlatego do niszczenia danych z pamięci flash stosuje się inne technologie, np. odpowiednio dobrane metody programowego usuwania danych lub specjalistyczne metody fizycznego niszczenia nośników.

Warto pamiętać: dyski HDD i SSD mogą wyglądać podobnie, ale wymagają innych metod niszczenia danych.

Warto pamiętać: dyski hybrydowe są wyposażone zarówno w pamięć magnetyczną, jak i półprzewodnikową. Demagnetyzacja takiego nośnika zniszczy dane znajdujące się jedynie na nośniku magnetycznym, pozostałe informacje, pozostaną nieuszkodzone.

5. Czy demagnetyzacja jest skuteczna w przypadku uszkodzonych dysków twardych?

Tak. To jedna z istotnych zalet tej technologii. Demagnetyzacja nie wymaga uruchomienia dysku, sprawnego interfejsu komunikacyjnego ani dostępu do zapisanych plików. Pole magnetyczne oddziałuje na nośnik niezależnie od tego, czy jego elektronika działa prawidłowo. Dzięki temu proces można przeprowadzić również w przypadku dysków, które nie są wykrywane przez komputer, mają uszkodzoną elektronikę lub nie mogą zostać uruchomione. Warunkiem skuteczności pozostaje odpowiednia kompatybilność nośnika z urządzeniem i właściwie przeprowadzony proces.

6. Czy po demagnetyzacji dysk HDD można ponownie wykorzystać?

Nie, ponieważ demagnetyzacja niszczy nie tylko dane użytkownika, lecz także magnetycznie zapisane informacje techniczne (fabryczne ścieżki serwo) niezbędne do prawidłowego działania współczesnych dysków twardych. W rezultacie dysk HDD po demagnetyzacji nie nadaje się do ponownego użytkowania. Jeżeli celem organizacji jest bezpieczne usunięcie danych przy jednoczesnym zachowaniu możliwości ponownego wykorzystania nośnika, należy rozważyć odpowiednio dobrane metody programowego usuwania danych, takie jak ProDevice DWS.

7.Ile trwa demagnetyzacja jednego dysku?

Sam cykl demagnetyzacji jest bardzo krótki. W zależności od urządzenia może trwać od kilku do kilkudziesięciu sekund.  W praktyce demagnetyzacja pozwala sprawnie przetwarzać większe partie nośników, bez konieczności wykonywania wielogodzinnych operacji nadpisywania danych.

 8. Czy demagnetyzacja usuwa również dane z zaszyfrowanych dysków?

Tak, jeżeli dane zapisane są na nośniku magnetycznym, a proces demagnetyzacji został prawidłowo przeprowadzony. Szyfrowanie chroni informacje poprzez zastosowanie mechanizmów kryptograficznych. Demagnetyzacja działa natomiast na fizyczną warstwę zapisu magnetycznego. Oznacza to, że skuteczność demagnetyzacji nie zależy od znajomości hasła, klucza szyfrującego ani możliwości uzyskania dostępu do systemu plików.

9. Czym różni się demagnetyzacja od formatowania dysku?

Formatowanie dysku jest operacją logiczną, związaną z przygotowaniem nośnika do zapisywania danych i organizacją systemu plików. W zależności od rodzaju formatowania oraz zastosowanego systemu operacyjnego część wcześniej zapisanych informacji może nadal pozostawać na nośniku. Demagnetyzacja działa inaczej. Zamiast modyfikować strukturę logiczną danych, niszczy ich zapis magnetyczny. Dlatego zwykłego formatowania nie należy traktować jako równoważnika profesjonalnego niszczenia danych.

10. Czym różni się demagnetyzacja od programowego usuwania danych?

Obie technologie mogą służyć do nieodwracalnego usuwania danych, ale wykorzystują odmienne mechanizmy. Demagnetyzacja polega na oddziaływaniu silnego pola magnetycznego na nośnik. Nie wymaga uruchomienia dysku i prowadzi do utraty możliwości jego dalszego użytkowania.

Programowe usuwanie danych wykorzystuje odpowiednie polecenia lub operacje zapisu, aby usunąć informacje z nośnika. Prawidłowo dobrana metoda może pozwolić na zachowanie dysku do ponownego wykorzystania.

Wybór technologii zależy od rodzaju nośnika, jego stanu technicznego oraz tego, czy ma zostać ponownie użyty.

11. Czym różni się demagnetyzacja od fizycznego niszczenia dysków?

Demagnetyzacja i fizyczne niszczenie nośników to dwie odrębne metody.

Demagnetyzacja niszczy magnetyczny zapis danych bez konieczności mechanicznego rozdrabniania dysku. Fizyczne niszczenie polega na uszkodzeniu lub rozdrobnieniu nośnika przy użyciu odpowiedniego urządzenia. Skuteczność takiego procesu zależy m.in. od technologii i uzyskanego stopnia rozdrobnienia.

W przypadku dysków magnetycznych obie metody można połączyć: najpierw przeprowadzić demagnetyzację, a następnie mechanicznie zniszczyć nośnik. Takie podejście jest stosowane m.in. wtedy, gdy procedury bezpieczeństwa wymagają zarówno nieodwracalnego zniszczenia danych, jak i fizycznej destrukcji nośnika.

12. Czy każdy demagnetyzer jest równie skuteczny?

Nie. Skuteczność demagnetyzacji zależy od konstrukcji urządzenia, parametrów generowanego pola magnetycznego oraz właściwości niszczonego nośnika. Ważne znaczenie mają m.in.:

• Natężenie pola magnetycznego w obszarze oddziaływania na nośnik.
• Rodzaj i konstrukcja nośnika.
• Właściwości magnetyczne materiału, na którym zapisano dane.
• Sposób umieszczenia nośnika w urządzeniu.
• Prawidłowe wykonanie cyklu demagnetyzacji.

Dlatego wybór urządzenia powinien uwzględniać nie tylko deklarowaną siłę pola magnetycznego, ale także jego przeznaczenie i potwierdzoną skuteczność wobec określonych typów nośników.

 13. Czy można sprawdzić skuteczność demagnetyzacji?

Po demagnetyzacji dysk HDD nie nadaje się do standardowego odczytu, dlatego nie można po prostu uruchomić go i sprawdzić, czy wszystkie pliki zostały usunięte. Potwierdzenie prawidłowego przeprowadzenia procesu opiera się przede wszystkim na zastosowaniu odpowiednio dobranego i zweryfikowanego urządzenia, kontroli parametrów cyklu oraz dokumentowaniu wykonanych operacji. Ważne jest również przestrzeganie procedur określonych przez producenta urządzenia i organizację odpowiedzialną za niszczenie danych.

14. Czy demagnetyzacja jest zgodna z NIST SP 800-88?

Demagnetyzacja jest jedną z technologii sanitizacji nośników magnetycznych omawianych w wytycznych NIST SP 800-88. Nie oznacza to jednak, że użycie dowolnego demagnetyzera automatycznie zapewnia zgodność z wymaganiami standardu. Znaczenie mają rodzaj nośnika, dobór technologii, skuteczność zastosowanego urządzenia, sposób realizacji procesu oraz wymagania organizacji dotyczące weryfikacji i dokumentowania operacji. W praktyce demagnetyzacja może stanowić element procesu niszczenia danych zaprojektowanego zgodnie z odpowiednimi wytycznymi NIST.

15. Czy demagnetyzacja jest bezpieczna dla otoczenia?

Profesjonalne demagnetyzery wykorzystują bardzo silne pola magnetyczne, dlatego ich obsługa wymaga przestrzegania zaleceń producenta. Należy uwzględnić m.in. odpowiednią lokalizację urządzenia, wymagane odległości od wrażliwego wyposażenia oraz ograniczenia dotyczące osób korzystających z określonych implantowanych urządzeń medycznych. Prawidłowo eksploatowany demagnetyzer powinien być używany zgodnie z instrukcją obsługi i zasadami bezpieczeństwa obowiązującymi w danej organizacji.

16. Kiedy warto wybrać demagnetyzację zamiast innych metod niszczenia danych?

Demagnetyzacja jest szczególnie przydatna wtedy, gdy:

• Niszczeniu podlegają dyski HDD lub inne kompatybilne nośniki magnetyczne.
• Dane muszą zostać nieodwracalnie zniszczone.
• Dyski są uszkodzone lub nie można uzyskać do nich dostępu.
• Organizacja nie planuje ponownego wykorzystania nośników.
• Istotna jest szybkość przetwarzania większej liczby dysków.
• Procedury bezpieczeństwa wymagają zastosowania odpowiednio dobranej technologii niszczenia danych.

Demagnetyzacja jako element bezpieczeństwa danych

Bezpieczeństwo informacji nie kończy się w momencie wyłączenia serwera, wymiany dysku czy wycofania sprzętu IT z eksploatacji. Dane zapisane na nośnikach magnetycznych mogą nadal istnieć, nawet jeśli urządzenie jest uszkodzone, nie uruchamia się lub zostało sformatowane. Prawidłowo przeprowadzona demagnetyzacja pozwala nieodwracalnie zniszczyć te informacje, dlatego pozostaje ważną technologią wykorzystywaną w procesach bezpiecznego wycofywania nośników danych. Jej skuteczność zależy jednak od właściwego doboru urządzenia i odpowiedniej realizacji procesu.

Dowiedz się więcej o profesjonalnym niszczeniu danych metodą demagnetyzacji w DISKUS Polska tutaj>>